Afternoon tea và high tea khác nhau thế nào?

Hai cái tên, và một mớ nhầm lẫn. Đa số nghĩ high tea mới là loại sang, kiểu trà chiều phiên bản champagne và đèn chùm. Thật ra gần như ngược lại. Afternoon tea mới là buổi trà nhẹ, thanh nhã, thong thả. Còn high tea ngày xưa là bữa tối của nhà lao động. Bài này gỡ cho rõ hai thứ đó: chúng từ đâu ra, dọn lúc mấy giờ, trên bàn có gì, và cái hiểu nhầm chữ “high” mà ai cũng mắc.

Nói nhanh cho gọn. Afternoon tea là buổi trà nhẹ giữa chiều, tầm ba bốn giờ: ấm trà, bánh mì cuộn, bánh scone và ít bánh ngọt, ăn cho vui miệng chứ không phải cho no. High tea ngày xưa là bữa tối no bụng của giới lao động, ăn sau giờ làm, có món mặn nóng và bánh mì. Chữ “high” nói cái bàn ăn cao, không phải nói sang hay xịn. Ở Việt Nam và phần lớn châu Á, hai từ này dùng lẫn nhau, nên cứ xem thực đơn cho chắc.

Câu trả lời ngắn gọn

Nếu chỉ nhớ một điều thôi, thì nhớ cái này. Afternoon tea là buổi nhẹ nhàng, thanh lịch, ăn vào giữa chiều như một cái thú giữa hai bữa chính. High tea là bữa nặng, một bữa tối thật sự mà có kèm trà. Cái vẻ sang trọng người ta hay gán cho hai từ này thực ra bị đảo ngược: tháp bánh xinh xắn là afternoon tea, còn đĩa đồ nóng mới là high tea. Cả bài còn lại chỉ để giải thích vì sao lại thành ra như vậy.

Chút chuyện xưa

Afternoon tea có gốc gác rõ ràng. Hồi những năm 1840, một quý bà tên Anna, Nữ công tước vùng Bedford, thấy quãng chiều giữa bữa trưa sớm và bữa tối muộn thật khó ngồi yên. Bà bèn cho dọn một ấm trà kèm bánh mì bơ và bánh ngọt vào tầm xế, rồi rủ thêm bạn bè ngồi cùng. Thói quen lan ra trong giới thượng lưu, và chỉ sau một thế hệ, nó thành một nếp quen của những người có đủ thời gian ngồi cả buổi chiều như thế.

High tea lớn lên từ một mảnh đất khác hẳn. Ở vùng công nghiệp phía bắc nước Anh và Scotland, thợ thuyền tan ca lúc chập tối, về nhà bụng đói, cần một bữa ăn cho ra bữa.

Thứ họ ngồi xuống ăn là trà pha đặc bên cạnh món nóng, thịt nguội, bánh mì và phô mai, dọn ngay trên cái bàn ăn thường ngày. Nó là bữa tối, gọi tên khác thôi. Bữa chính trong ngày của những nhà đã quần quật từ tờ mờ sáng. Hai buổi trà, ra đời ở hai đầu của cùng một xã hội, và cái tên thì do tình cờ nhiều hơn do ai đặt cho hẳn hoi.

Giờ giấc: mỗi loại dọn lúc nào

Nhìn đồng hồ là phân biệt nhanh nhất. Afternoon tea thuộc về giữa chiều, cỡ ba tới năm giờ, đúng cái quãng lặng giữa trưa và tối. Nó không thay bữa nào cả, chỉ để cầm hơi qua khoảng đói. High tea thì muộn hơn, gần năm sáu giờ, và nó chính là bữa tối, thứ bạn ăn thay cho một bữa riêng. Vậy nên nếu ai mời bạn “high tea” lúc ba giờ rưỡi với một tháp bánh ngọt, thì nói cho đúng, họ đang dọn afternoon tea mà gọi bằng một cái tên nghe kêu hơn.

Trên bàn có gì

Cứ nhìn đồ ăn là thấy khác liền. Afternoon tea cố tình nhẹ và đẹp. Một ấm trà lá. Vài lát bánh mì cuộn cắt bỏ viền, mấy cái bánh scone còn ấm ăn với kem đặc và mứt, rồi một dãy bánh ngọt nhỏ, thường xếp lên kệ ba tầng cho đỡ chật bàn. Đồ này là để nhấm nháp và trò chuyện, không phải để lấp bụng.

High tea sinh ra để no. Hình dung mấy món mặn nóng, một cái bánh nhân thịt hay đĩa thịt nguội, phô mai, đậu hầm, bánh mì cắt dày phết bơ, tất cả bày phẳng trên mặt bàn chứ không xếp tầng, kèm một ấm trà đặc để chiêu. Cuối bữa có thể có miếng bánh ngọt, nhưng phần chính vẫn là món no bụng. Một bên là quãng nghỉ giữa buổi. Bên kia là bữa tối.

Cái nhầm nằm ở đâu (chuyện chữ “high”)

Nút thắt nằm ngay đây. Chữ “high” trong high tea chẳng dính gì tới giới thượng lưu, bàn cao của quý tộc, hay bất cứ thứ gì cao cấp. Nó nói đúng nghĩa đen: chiều cao của cái bàn. High tea ăn khi ngồi thẳng ở bàn ăn cao, cái bàn thường ngày mà cả nhà dùng cho bữa chính. Còn afternoon tea thì hay ngồi ngả người trên ghế bành thấp, quanh một cái bàn trà thấp trong phòng khách, nên có tài liệu gọi luôn là “low tea”, đúng vì lý do đó.

Thành ra cái tên ngược hẳn với trực giác. “Low tea” là buổi thanh nhã, thong thả của người rảnh rỗi. “High tea” là bữa tối chân chất của người vừa làm lụng cả ngày. Khách sạn với nhà hàng thấy chữ “high tea” nghe sang hơn, thế là suốt cả trăm năm nay cứ mượn cái tên kêu hơn để gọi thứ thực chất là một buổi afternoon tea. Chính cái thói quen tiếp thị đó là lý do lớn nhất khiến hai từ giờ lẫn lộn tùm lum.

Afternoon tea, high tea và trà chiều ở Việt Nam

Ở Việt Nam, ranh giới còn nhòe hơn, mà phần nhiều là nhòe theo kiểu vui. Thực đơn ở đây gọi “high tea” với “afternoon tea” gần như thay nhau, cả hai thường trỏ về cùng một thứ: một tháp bánh nhẹ, thanh lịch, dọn vào buổi chiều. Cái phân biệt từng quan trọng ở nước Anh thế kỷ 19 hiếm khi theo được sang tới đây. Dù quán hay khách sạn in chữ gì, thứ bạn được mời gần như luôn là afternoon tea theo nghĩa thong thả.

Tiếng Việt có cái tên ấm áp riêng cho nó: trà chiều. Nghĩa đơn giản là buổi trà buổi chiều. Với người mình, cái tên này gợi cảnh ngồi thư thả với bạn bè hay người nhà, phần bánh hay có thêm chút vị Sài Gòn chứ không rập khuôn kiểu Anh. Muốn hiểu kỹ hơn về chính buổi trà này thì bắt đầu từ bài trụ cột trà chiều ở Sài Gòn là gọn nhất.

Afternoon tea và high tea, nhìn nhanh

Thưởng thức afternoon tea ở đâu tại Sài Gòn

Khi đã rõ chỗ khác nhau, đa số nhận ra thứ mình muốn từ đầu chính là afternoon tea: cái buổi nhẹ, thong thả, đẹp mắt. Giữa trung tâm Sài Gòn, bạn ngồi được đúng kiểu đó ở The Nest, nhà hàng tầng 12 của The Myst Đồng Khởi tại Quận 1. Không gian lấy ý từ con chim én báo mùa xuân, khung cửa sổ uốn hình hoa sắt, và một chiếc thuyền gỗ dài chín mét kê làm quầy buffet, nhìn xuống là thành phố với dòng sông Sài Gòn.

Bếp nghiêng về vị Việt, nêm hương vị bản địa vào tháp bánh cổ điển, đúng kiểu Việt pha Âu của cả nhà hàng. Phần trà chiều đổi theo mùa và theo đồ tươi trong ngày, nên muốn biết hôm nay trên tháp có gì thì hỏi lúc đặt bàn là chắc nhất. Trà chiều dọn vào đầu giờ chiều, và nếu được, cứ xin sẵn một bàn cạnh cửa sổ. Chưa biết đi dịp nào cho hợp thì xem bài những dịp nên thưởng trà chiều, còn tới tháng Mười Hai thì có bài trà chiều Giáng Sinh ở Sài Gòn.

Câu hỏi thường gặp

Thưởng afternoon tea tại The Nest

The Nest nằm trên tầng 12 của The Myst Đồng Khởi, một khách sạn boutique mang dấu ấn di sản giữa lòng Quận 1, với thành phố và dòng sông Sài Gòn trải rộng ngoài khung cửa. Đội ngũ nhà hàng luôn sẵn lòng giữ bàn trà chiều và chia sẻ với bạn những gì đang có trong thực đơn mùa này.

→ Khám phá ẩm thực tại The Myst Đồng Khởi

→ Lưu lại cùng chúng tôi để thức giấc trên tầng cao

Crafted by Silverland Hotels.